van Wond naar Waarde

Bij chronisch gebrek aan sneeuw, lijkt het mij tijd om van ‘white’ over te schakelen naar ‘wise’. Dus hierbij: 

Hanneke’s kerstmanifest: van Wond naar Waarde

Ik volg steeds minder de het wereldnieuws, alsof ik dat in letterlijke zin serieus moet nemen. Er wordt weliswaar geschiedenis geschreven, die ook van grote invloed is op mijn persoonlijke leven, maar waarover gaat die geschiedenis eigenlijk?

Ik denk wel eens dat we het woord geschiedenisles beter om kunnen dopen tot ‘een cursus psychopathologie door de eeuwen heen, en de gevolgen daarvan’.

Natuurlijk gebeuren er ook prachtige, hartverheffende dingen. En ik bedoel sowieso niet cynisch te zijn. 

Psychopathologie ontstaat namelijk niet zomaar. Er gaat veel pijn, angst en verwonding aan vooraf, die te eng of beschamend lijkt om toegelaten en dus geheeld te worden.

Wanneer je verder wilt lezen, luister misschien eerst  naar deze muziek: ‘Wise Up’ van Aimee Mann, het kernliedje uit de film Magnolia. Het refrein ervan is:

It’s not going to stop
It’s not going to stop
Till you wise up

[Outro]
No, it’s not going to stop
Till you wise up
No, it’s not going to stop
So just give up

En als ik de film goed begrepen heb, gaat het hier om het opgeven van je afweer naar je wonden en je gaten.

Vervolg Hanneke’s kerstmanifest ‘van Wond naar Waarde’

Wanneer ik het wereldnieuws volg, zie ik veel waanzin. En daarmee zie ik de wond, hoe hemeltergend ijdel en wanstaltig wreed die ook verpakt moge zijn. Ik zie de toegedekte, overschreeuwde leegte, schaamte en eenzame angst. Ik zie het ontkennende vastklampen aan dogma’s, aan vijandsbeelden en andermans zogenaamde minderwaardigheden. Ik zie niet kunnen geloven dat er meer is dan de realiteit van het tekort. Van geloven wel te moeten pakken wat je pakken kunt, desnoods ten koste van anderen. Ik zie de massale dissociatie van de zielenpijn die dit uitbuiten weer teweegbrengt.

Want ten diepste bestaan er geen slechte intenties. Wel gedrag met (ernstig) schadelijke gevolgen.

En het is nog ingewikkelder: 

Zelfs ooit oprecht liefdevol begonnen initiatieven kunnen ontaarden in iets vreselijks, wanneer de initiatiefnemers in de ‘narcistische val’ terecht komen: wanneer ze teveel macht krijgen en door hun aanhangers niet meer gecorrigeerd worden. Zolang we, als aanhangers van wat dan ook, gered willen worden van onze eigen pijn en onmacht, creëren we zelf onze dictators en beulen.

In die zin bestaan er geen daders en slachtoffers. Hoe het momenteel met de wereld gaat en door wie die geleid wordt, is m.i. slechts een symptoom van hoe het met de mensheid gaat.


Money makes the world go round’


Hoe meer we dat toestaan, hoe meer we beamen dat bestaan op zich per saldo geen waarde heeft.
Dat is ultiem verwondend. Fysiek, emotioneel en geestelijk.

Misschien herken je hier in je leven van alle dag weinig van, maar op macroniveau is deze dynamiek droevig duidelijk zichtbaar.
Macroniveau wordt geboren op microniveau. Een macrowond ontstaat, voor zover ik dat kan voelen,  uit de wond die wij voor elkaar en onszelf verborgen willen houden.

De wond van niet herkend, gekend en erkend zijn, misschien zelfs bestreden te zijn,  in de intrinsieke waarde van je er-zijn, van je schoonheid, van je kracht, je soevereiniteit en van je pure hart dat zich wilde geven.


Deze wond van (onbewust) beschaamd zijn, is, wederom mijns inziens, de kern van alle wonden. Die maakt dat we onszelf ook niet meer durven te herkennen. Waardoor we de wond doorgeven. Aan de volgende generatie, aan de zondebok, aan mensen aan de andere kant van de wereld, aan de natuur.

Verwonding zoekt naar heling. Je lichaam, je ziel, het leven willen van nature weer heel worden. Maar dat kan alleen als de wond in al zijn misschien afschrikwekkende rafeligheid, ontvangen wordt. Jouw wond door jou. De mijne door mij. Door niemand anders. Dat kan jij. Dat kan ik. Dat kunnen wij. Daar zijn we op toegerust.

Niet op ons eentje. Dat kan niet. En dat hoeft ook niet.

Laten we elkaar helpen. Laten we ons niet meer schamen voor onze diepe gevoeligheid en ons verlangen naar waarachtige verbinding. Dit verlangen heet ook wel liefde, ongerepte liefde. Zo zie ik dat tenminste.  

Laten we onszelf helen waar we beschaamd zijn, zodat we de ander niet meer hoeven te beschamen.

Laten we elkaar met onmiskenbaar respect onmiskenbaar begrenzen wanneer we (per ongeluk) toch beschamen. 



Weer een oproep, dit keer wat concreter:

Maak een tastbare buiging voor jezelf, de mensheid, de aarde, het leven op aarde:

  • Gun en geef jezelf wat je wezenlijk nodig hebt.
  • Haal waar dat mogelijk voor je is, Fairtrade en biologische producten in huis.
  • Raap elke dag een stuk zwerfvuil op. Maak van die letterlijke buiging in mini-ritueel van eren.
  • Merk schoonheid op:


De geschiedenis en actualiteit van de kunsten kan juist weer een bron van herstel zijn. En van herinnering aan oorspronkelijke vreugde. Er is zoveel adembenemende, ongedomesticeerde, wilde, eerlijke, originele, sexy swingende schoonheid gemaakt door het mensenvolkje. Wat kunnen we heerlijk zijn. En geniaal.

In Us is Your Beauty’, gemaakt van Iers zeewier


Maar zelfs al ben je niet zo kunstminnend; wat een schoonheid in de volstrekte zachtheid van wangen, lippen en babyvoetjes. In het multidimensionale zwart van de pupillen van je kat. In de goudkleurige vacht op de weerloze buik van mijn hond Ber. In de lijn van de rug en nek van een jonge vrouw. Of jonge man. In de tedere stramheid van een oude hand. In de geruisloze atmosferische verschillen in je eigen tuintje, gedurende de dag. Of, en dan parafraseer ik een geliefde collega: In de zachtmoedige , vurige of bedroefde glans in de ogen van een toevallige voorbijganger.



PS: In de film American Beauty filmt iemand de schoonheid van een plastic zakje dat dwarrelt in de wind. Daar hoor je deze muziek (met later ook tekst) van Thomas Newman bij. Dan snap je zeker wat ik bedoel.

PS2: de pastels in dit schrijven zijn gemaakt door Juke Hudig.